De rechtstaat is (gelukkig) een atheïstisch gegeven

…de neutraliteit van de overheid is niet noodzakelijk een atheïstisch project. Wie dat denkt toont precies de onmogelijkheid om buiten de religie te treden: neutraliteit wordt dan niet-godsdienst, alsof neutraliteit meteen impliceert dat elke burger atheïst moet worden.

http://tinnekebeeckman.com/2013/05/29/neutraliteit-is-geen-atheistisch-project/

Wat Beeckman hier eigenlijk bedoelt is: het is niet omdat we neutraliteit van bestuur willen dat we tegen religie zijn. Of nog: we willen religieuze praktijken bannen uit openbare functies, maar niet uit de maatschappij.

Was dat eigenlijk ooit de vraag?

Het lijkt alsof deze doctor in de Moraalwetenschappen er niet in slaagt een onderscheid te maken tussen de publieke (seculiere vs godsdienststaat) en de private sfeer (theïsme/atheïsme)

“Dat is volgens mij niet de betekenis van een seculiere staat. Seculier wil zeggen dat je je als burger niet in eerste instantie vanuit een geloof bepaalt. Eerst ben je lid van een gemeenschap, dan pas gelovige, van welk (niet-)geloof ook.”

Het begrip ‘seculiere staat’ wordt hier uitgelegd met “dat je je als burger niet op de eerste plaats vanuit geloof bepaalt.” België is een seculiere staat, maar er zijn zeker burgers die de nationaliteit hebben en toch hun eigen identiteit vanuit het geloof bepalen.

“Aanvaarden alle inwoners van dit land de grondwet, of de democratisch gestemde wet, als grond van het recht, of willen ze in eerste instantie de woorden van een profeet als basis van de wet aanvaarden? Dat is de kernvraag van een seculiere staat.”

Wat maakt het eigenlijk uit. Met een Belgisch paspoort zul je voor je misdaden tegen de wetten in België vervolgd worden. Of je ze nu ‘aanvaardt’ of niet. Deze dagen staan in Leuven leden van een sekte terecht voor de dood van een medelid. De sekteleider beweerde dat de vrouw niet celexa online usa echt dood was en zou wederopstaan. Aangezien hij recent zelfmoord gepleegd heeft, is hij niet op het proces, maar we kunnen ons wel een religieuze verdediging van illegale feiten voorstellen. Hij zou bijvoorbeeld kunnen beweren dat hij de vrouw niet heeft gedood, maar “onsterfbaar gemaakt”. Al is de maatschappij, de mensen niet goddeloos, het recht is dat gelukkig wel: een dergelijk excuus voor moord wordt in een rechtzaak niet aanvaard. De rechtbank beschouwt religie wel als fictie… en gelukkig maar.

De kernvraag die zij hier niet formuleert is: als we met een seculier, democratisch model beslissen om over te gaan op theocratisch model, is dat dan een geldige keuze. Het is vergelijkbaar met de vraag waar ik als jongeling mee vocht: als je op democratische wijze de democratie afschaft, geldt dat dan? Het antwoord is natuurlijk: als je zoveel democratische macht hebt dat je de democratie kunt afschaffen, waarom zou je dan nog meer macht willen?

“niet God, maar alleen de mens creëert de geldende wet in de samenleving. En in die samenleving, aldus Verlichtingsdenkers, ben je in eerste instantie – jawel – burger, niet atheïst, katholiek, moslim of boeddhist. Los van hoofddoeken aan loketten en aanverwante thema’s, is dit de fundamentele vraag.”

Ik ben in de eerste plaats mijn eigen irritante klootzakkerige zelf, nog voor ik ‘Belgisch staatsburger’ ben, want ook dat is maar relatief en kan misschien ooit ook nog eens veranderen. De theoretische kwesties beslechten, dat is een koud kunstje, maar dit debat aansnijden zonde ook maar illustratie te durven geven van je mening, praktisch toegepast op de maatschappelijk, concrete problemen (zoals in scholen) die zich echt wel stellen, getuigt ook niet echt van burgerbesef, volgens mij.